Türkiye’de domates fiyatları, üretimdeki düşüş ve artan maliyetlerin etkisiyle sert yükseldi. Hal çıkış fiyatı 120–180 lira bandında olan ürün, marketlerde 300–400 liraya kadar çıktı. Uzmanlar, yüksek fiyatların kısa vadede devam edebileceğini belirtiyor.
Türkiye genelinde sebze piyasasında yaşanan dalgalanma en çok domates fiyatlarına yansıdı. Özellikle büyükşehirlerde tüketicinin uygun fiyatlı domatese ulaşması zorlaşırken, üretimdeki azalma ve maliyet artışları fiyatları yukarı çekti.
Nisan ayı verilerine göre domates miktar endeksi yıllık bazda yüzde 51,65 oranında gerilerken, fiyat endeksi yüzde 265,79 arttı. Sebze grubunun genelinde de benzer bir tablo oluştu. Sebze miktar endeksi yüzde 36,87 düşerken, fiyat endeksi yüzde 148,76 yükseldi. Bu veriler, piyasada arz daralmasına ve fiyat baskısının artmasına işaret ediyor.
Hal çıkış fiyatları ile market fiyatları arasındaki fark dikkat çekici seviyelere ulaştı. Salkım domates halde 120–180 lira arasında işlem görürken marketlerde 250–350 liraya kadar çıkıyor. Kokteyl domates 300 liranın üzerine çıkarken, pembe domatesin kilogram fiyatı 400 liraya kadar ulaşıyor. Cherry ve köy domatesinde de benzer artışlar görülüyor.
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Cengiz Balık, fiyat artışının temel nedeninin mevsimsel koşullar olduğunu belirtti. Balık, Nisan ve Mayıs aylarının mevsim normallerine göre daha serin ve yağışlı geçmesinin üretimi olumsuz etkilediğini ifade etti.
Özellikle örtü altı üretimde ve baharlık geçiş dönemlerinde olgunlaşmanın geciktiğini belirten Balık, Türkiye’nin domates üretiminin büyük bölümünü karşılayan Antalya ve Muğla hattındaki üretimin arzı sınırladığını söyledi. Bu durumun hem arz-talep dengesini bozduğu hem de fiyatları yukarı çektiği ifade edildi.
Üretici fiyatının 60 ila 100 lira arasında değiştiğini belirten Balık, işçilik, ambalaj, nakliye ve vergi gibi ek maliyetlerle birlikte ürünün büyük şehirlerde çok daha yüksek fiyatlara ulaştığını kaydetti.
Uzmanlara göre domates fiyatlarındaki yüksek seyrin kısa vadede devam etmesi bekleniyor. Tarla üretiminin Haziran sonu ile Temmuz başı arasında artmasıyla birlikte fiyatlarda kademeli bir düşüş öngörülüyor. Örtü altı üretimin bazı bölgelerde devreye girmesine rağmen arzın dengeye oturmasının zaman alacağı belirtiliyor.
Yorumlar