ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyareti sonrası ABD-Çin ilişkilerinde kontrollü rekabet dönemi mesajı öne çıkarken, Çin’in İran konusunda Washington’a açık destek vermemesi dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’in başkenti Pekin’e gerçekleştirdiği ziyaret, Washington ile Pekin arasındaki ilişkilerde büyük bir kırılma yaratmasa da tarafların yeniden “kontrollü rekabet” sürecine yöneldiğini ortaya koydu.
Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında iki gün süren görüşmelerde ticaret, teknoloji, güvenlik ve Hint-Pasifik bölgesindeki stratejik dengeler ele alındı. Ancak tarafların uzun süredir devam eden ekonomik ve siyasi anlaşmazlıklarında somut ilerleme sağlanamadığı görüldü.
Çin tarafı zirveyi daha öngörülebilir bir sürecin başlangıcı olarak değerlendirirken, Şi Cinping’in görüşmeler sırasında iki ülke ilişkileri için “yapıcı stratejik istikrar” ifadesini kullandığı aktarıldı.
Ticaret savaşında geri adım mesajı
Uzmanlar, Trump yönetiminin 2025 başında uygulamaya koyduğu yüksek gümrük tarifeleriyle Çin’i geri adım attırmayı hedeflediğini ancak Pekin’in misillemeleri nedeniyle Washington’un beklentilerinin tam karşılık bulmadığını belirtti.
Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Çin uzmanı Scott Kennedy, tarafların sert ticaret savaşından yeniden istikrar dönemine geçtiğini ifade etti.
Trump’ın Pekin ziyaretine Elon Musk ve Jensen Huang gibi iş dünyasının önemli isimleri de katıldı. Ancak zirveden Amerikan şirketleri adına beklentileri karşılayan büyük çaplı ticari anlaşmalar çıkmadı.
İran konusunda açık destek gelmedi
Zirvede dikkat çeken başlıklardan biri de İran konusu oldu. ABD’nin İran’la ilgili beklentilerine rağmen Çin’in Washington’un politikalarına açık destek vermediği belirtildi.
Uzmanlar, görüşmelerin taraflar arasında “istikrar görüntüsü” verdiğini ancak temel sorunların devam ettiğini ifade etti.
Beyaz Saray ise Trump ile Şi Cinping arasındaki kişisel ilişkinin etkisiyle Boeing uçak satışı ve tarım anlaşmaları gibi bazı ekonomik sonuçlar elde edildiğini savundu.
Boeing anlaşması beklentinin altında kaldı
Trump, Çin’in Boeing firmasından 200 uçak satın almak üzere anlaşma yaptığını açıkladı. Ancak bu rakamın daha önce konuşulan 500 uçaklık beklentinin oldukça altında kaldığı belirtildi.
Ayrıca Nvidia’nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin’e satışı konusunda da herhangi bir ilerleme sağlanamadı.
Uzmanlara göre Pekin yönetimi artık ABD ile ilişkilerde eski iş birliği dönemine dönüş beklemiyor ve iki ülke uzun vadeli stratejik rekabetin kalıcı olduğunu kabul ediyor.
Yorumlar