SAĞLIK

Kolon Kanseri Tarama İle Önlenebiliyor

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, kolon kanserinin çoğu zaman poliplerden geliştiğini belirterek düzenli taramalar sayesinde kanser öncüsü oluşumların erken dönemde tespit edilip çıkarılabileceğini söyledi.

Yayınlanma Tarihi : 10 Mart 2026, 12:54

Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, kolon kanserinin genellikle 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görüldüğünü belirterek düzenli taramalar sayesinde hastalığın önlenebileceğini söyledi.

Kolon kanserinin kalın bağırsağın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden geliştiğini ifade eden Dr. Eken, hastalığın çoğu zaman polip adı verilen iyi huylu oluşumların zaman içinde kansere dönüşmesiyle ortaya çıktığını belirtti. Bu dönüşüm sürecinin genellikle yıllar sürdüğünü vurgulayan Eken, bu durumun erken tarama için önemli bir fırsat sunduğunu söyledi.

Kolonoskopi sırasında tespit edilen poliplerin çıkarılmasıyla kanser gelişiminin büyük ölçüde önlenebileceğini dile getiren Eken, bu nedenle düzenli kontrollerin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti.

İşlenmiş Et Risk Artırıyor
Beslenme alışkanlıklarının kolon kanseri gelişiminde önemli rol oynadığını belirten Dr. Eken, özellikle işlenmiş et ürünlerinin risk artışıyla güçlü şekilde ilişkilendirildiğini söyledi. Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın salam, sosis, sucuk ve pastırma gibi işlenmiş et ürünlerini insanlarda kansere neden olduğu kesin olan maddeler sınıfında değerlendirdiğini ifade eden Eken, günlük yaklaşık 50 gram işlenmiş et tüketiminin kolon kanseri riskini ortalama yüzde 18 oranında artırabildiğini söyledi.

Ayrıca ileri yaş, ailede kolon kanseri öyküsü bulunması, daha önce bağırsak polibi tespit edilmiş olması, ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi inflamatuvar bağırsak hastalıkları, obezite, hareketsiz yaşam tarzı, sigara ve alkol kullanımı ile kırmızı et ağırlıklı beslenmenin de kolon kanseri riskini artıran faktörler arasında yer aldığını belirtti.

Erken Dönemde Belirti Vermeyebilir
Kolon kanserinin erken evrede çoğu zaman belirti vermediğini vurgulayan Dr. Eken, bazı belirtilerin ise dikkate alınması gerektiğini söyledi. Dışkılama alışkanlığında değişiklik, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı, karın ağrısı veya şişkinlik, demir eksikliğine bağlı kansızlık ve sürekli yorgunluk gibi şikayetlerin doktora başvurulması gereken önemli belirtiler arasında yer aldığını ifade etti.

Tarama Hayat Kurtarıyor
Kolon kanserine karşı taramanın hayati öneme sahip olduğunu belirten Eken, genel olarak 50 yaşından itibaren düzenli tarama yapılmasının önerildiğini söyledi. Aile öyküsü bulunan bireylerde ise taramaya daha erken yaşta başlanabileceğini belirtti.

Kolon kanseri taramasında gaitada gizli kan testi, sigmoidoskopi ve özellikle kolonoskopinin kullanıldığını ifade eden Eken, kolonoskopinin altın standart yöntem olduğunu vurguladı.

Sağlıklı Yaşam Riski Azaltabiliyor
Kolon kanseri riskinin tamamen ortadan kaldırılamasa da sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla azaltılabileceğini belirten Dr. Eken, liften zengin beslenmenin önemine dikkat çekti. Sebze, meyve ve tam tahıl tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı kilo kontrolünün sağlanması, sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin sınırlandırılmasının riskin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini söyledi.

Kolon kanserinin erken tanı ile büyük ölçüde tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Eken, belirti ortaya çıkmasını beklemeden yaşa ve risk durumuna uygun taramaların yaptırılması gerektiğini belirterek erken teşhisin hayat kurtardığını ifade etti.