Kazakistan’da parlamentonun yapısının değiştirilmesi, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının oluşturulması ve insan haklarının güçlendirilmesini içeren 96 maddelik yeni anayasa taslağı için halk sandık başına gitti.
Kazakistan’da yeni anayasa taslağı için düzenlenen referandumda oy verme işlemi yerel saatle 07.00’de başladı. Parlamento yapısının değiştirilmesi, cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının oluşturulması ve insan haklarının güçlendirilmesini içeren 96 maddelik taslak için ülke genelinde milyonlarca seçmen sandığa gidiyor.
Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu’nun verilerine göre 12 milyon 461 binden fazla kayıtlı seçmen, ülke genelinde kurulan 10 bin 388 sandıkta saat 20.00’ye kadar oy kullanabilecek.
Referandumda seçmenlere “Yeni anayasa taslağını kabul ediyor musunuz?” sorusu yöneltiliyor. Oylamanın geçerli sayılabilmesi için katılım oranının yüzde 50’yi geçmesi gerekiyor. Taslağın kabul edilmesi için ise oylamaya katılan seçmenlerin yarısından fazlasının “evet” oyu vermesi ve bu çoğunluğun bölgelerin, cumhuriyet statüsündeki şehirlerin ve başkentin en az üçte ikisinde sağlanması şartı aranıyor.
Yeni anayasa taslağına göre Kazakistan’da iki meclisli parlamenter sistem kaldırılarak “Kurultay” adıyla tek meclisli bir parlamento oluşturulacak. 145 sandalyeden oluşacak Kurultay üyeleri nispi temsil sistemiyle 5 yıllığına seçilecek.
Taslakta ayrıca cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının oluşturulması, insan haklarının korunmasının güçlendirilmesi, ölüm cezasının tamamen yasaklanması ve dijital ortam dahil olmak üzere kişisel verilerin korunmasının güvence altına alınması gibi düzenlemeler de yer alıyor.
Yeni anayasa taslağında devlet kurumları ve yerel yönetimlerde Kazakça’nın yanı sıra Rusça’nın da resmi dil olarak kullanılmasına ilişkin düzenleme de bulunuyor. Ayrıca ulusal diyalog platformu olarak Halk Konseyi kurulması planlanıyor.
Referandumu 38 ülkeden ve 11 uluslararası örgütten 359 gözlemci izlerken, 31 ülkeden 185 gazeteci de süreci takip ediyor.
Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Arman Isetov, yurt dışında 54 ülkedeki diplomatik temsilciliklerde toplam 71 sandık kurulduğunu açıkladı. Ancak güvenlik ve siyasi koşullar nedeniyle İran, İsrail, Ürdün, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Lübnan, Kuveyt, Ukrayna ve Etiyopya’da sandık kurulmayacağı belirtildi.
Yurt dışında oy kullanacak 14 bin 380 Kazakistan vatandaşının bulunduğu bildirildi.
Yorumlar